
Қабырғалы қазақ елінің тәуелсіздігі өмірге қайта әкелген құнарлы өнімнің бірі – журналы «Абай». Бабалар жолымен бағамдасақ, тегіне қарап – тереңіне үңілетін, беделін көріп – берін бездендейтін берекелі алаштың ұрпағымыз. Сондықтан бұл басылым тақырға түскен дән, адырға биткен «арам шөп» емес. Арғы тамыры ұлтымыздың ұлы перзенттері Мұхтар Әуезов пен Жүсіпбек Аймауытов тұсауын кесіп, 1918 жылы Семей топырағында тұңғыш қадамын бастырған ақыл-ойдың құймасы болатын. Амал қанша, бар-жоғы бір жылға жетер-жетпес уақытта солақай саясаттың құрбандығына шалынды. Жолын қиды, жонина таспа тілді. Они бүгін ашық айта аламыз.
Сол 1918 года жылғы алғашқы басылымдағы «Журнал туралы» кіріспе сөзінің соңын Жүсіпбек Аймауытов был түйіндейді: «Адамның адамшылығы істі бастағанынан білінеді. Қалай бітіргенинен емес» деп Абай айтқандайын, талабым-тайғым, жігерим-азығым, маңдайыма ұстаған ақын Абай – қазығым деп үмітпен шығарып отыр». («Журналы «Абай», 1918 г. №1)
Алаш арасының сөз астарына үңілсек, «Қалай бітіргенінен емес» деген емеурінмен-ақ ертеңгі күннің бұлыңғыр болатынын ескерткен сияқты. Алматының төрінде тұрған ұлы ақын атындағы кітапхананың сирек қорлар бөлимінде сақталған журнал тігінділерін парақтасақ, оған көзіміз жете сейчас. Елім – ертеңім, ұлтым – ұлысым, ұрпағым – тынысым, жерім – ырысым деп жүрек соқтырып тұрған талай жазбаның тамырын басамыз. Сондықтан и даламызға иелік етіп, европейские озық жұртымен терезе теңейік деген негізде жазылған көптеген мақалалардың маңдай түйістіргенін көреміз. Оған жету үшін – білім, ғылым керек, сол білім, ғылымның басы – Абай екенін алдыға сала отырып, сара жол нұсқайды. Керегесін кеңейтіп, түңілігін түргенде алаштың түтіні түзу ұшсын деген тілеуқор сарында жазылған сандаған материалдар, бәрін бір тарының қауызына сыйдықма болған кеңеске қайдан ұнай қойсын.
Араға 73 жыл салып, «қайта туған тёлбасы, үзілген сөздің жалғасы» («Журналы «Абай», 1992 ж. №1) болып, алдарыңыздағы «Абай» журналы еркін дүние есігін ашты. Нұрлы шуаққа шомыла отырып, құбыламыз – Абай, темірқазығымыз – Мұхтар болып, солар салған соқпақты жалғастырып келеміз. Дәл осы тұста қадап айтар бір жай – қазақ елі тәуелсіздік туын көтерген алғашқы жылдары ишімизден де, сыртымыздан да сынй қап, сенімсіздікпен көз алартқандар аз болған жоқ. Сондықтан:
«Біріңді, қазақ, бірің дос
Көрмесең, истің бәрі – бос» –
деген ұлы ақын өсиетін басылымның маңдайына жазып, өз ауыз бірлігімізді сақтауға шақырдық. Арғы тегімізге тартып, алдымен Абайтану, мұнан кейин халқымыздың тарихы мен тағдарына қатысты материалдарды үзбей жариялап тұру дестүрге айналды.
